مرورگر وب (Web Browser) دروازه ورود شما به دنیای اینترنت است. فرقی نمیکند سیستم شما چقدر قدرتمند باشد؛ اگر مرورگرتان بهینه نشده باشد، وبگردی کند، پر از تبلیغات و ناامن خواهد بود. بسیاری از کاربران، مرورگر را نصب میکنند و بدون تغییر هیچ تنظیمی، سالها با همان حالت پیشفرض (Default) کار میکنند.
اما آیا میدانستید با چند تغییر ساده در بخش تنظیمات، میتوانید مصرف رم (RAM) را کاهش دهید، سرعت لود صفحات را دو برابر کنید و جلوی ردیابی اطلاعاتتان را بگیرید؟ در این مقاله، چکلیست طلایی تنظیمات اولیه مرورگرهای محبوب (کروم و فایرفاکس) را بررسی میکنیم تا تجربه وبگردی شما را دگرگون کنیم.
بخش اول: بهینهسازی گوگل کروم (Google Chrome)
کروم محبوبترین مرورگر دنیاست، اما به “سنگین بودن” معروف است. بیایید آن را سبک کنیم.
۱. فعالسازی حالت صرفهجویی در حافظه (Memory Saver)
این ویژگی جدید و انقلابی کروم است. وقتی فعال باشد، کروم تبهای غیرفعال را به خواب میبرد تا رم آزاد شود.
- مسیر: روی سه نقطه بالا سمت راست کلیک کنید > Settings > از منوی چپ گزینه Performance را انتخاب کنید.
- اقدام: تیک گزینه Memory Saver را روشن کنید.
۲. غیرفعال کردن برنامههای پسزمینه (Background Apps)
آیا میدانستید حتی وقتی کروم را میبندید، برخی پردازشهای آن در پسزمینه ویندوز باز میمانند و منابع سیستم را میبلعند؟
- مسیر: Settings > System.
- اقدام: گزینه Continue running background apps when Google Chrome is closed را خاموش کنید. این کار سرعت کلی کامپیوتر شما را هم بالا میبرد.
۳. تنظیمات پیشبارگذاری (Preload Pages)
این تنظیم باعث میشود کروم حدس بزند شما قرار است روی چه لینکی کلیک کنید و آن را از قبل بارگذاری کند.
- مسیر: Settings > Performance.
- اقدام: در بخش Speed، گزینه Preload pages را روی حالت Standard preloading قرار دهید. (حالت Extended سرعت را بیشتر میکند اما دیتای بیشتری مصرف میکند).
بخش دوم: بهینهسازی موزیلا فایرفاکس (Firefox)
فایرفاکس به خودی خود امن است، اما میتوانیم آن را سریعتر کنیم.
۱. حفاظت در برابر ردیابی (Enhanced Tracking Protection)
این ویژگی قلب تپنده فایرفاکس است. با مسدود کردن اسکریپتهای تبلیغاتی و ردیابها، نه تنها امنیت بالا میرود، بلکه چون فایلهای کمتری لود میشوند، سرعت باز شدن سایتها افزایش مییابد.
- مسیر: سه خط بالا سمت راست > Settings > Privacy & Security.
- اقدام: حالت را روی Strict (سختگیرانه) قرار دهید.
- نکته: اگر سایتی به درستی باز نشد، میتوانید با کلیک روی آیکون سپر در نوار آدرس، محافظت را موقتاً برای آن سایت خاموش کنید.
۲. جلوگیری از جمعآوری دادهها (Telemetry)
فایرفاکس به صورت پیشفرض اطلاعات فنی مرورگر شما را برای بهبود سرویس جمعآوری میکند. غیرفعال کردن آن بار پردازشی را کم میکند.
- مسیر: Settings > Privacy & Security.
- اقدام: به پایین اسکرول کنید تا بخش Firefox Data Collection and Use را ببینید. تیک تمام گزینههای این بخش را بردارید.
۳. فعالسازی شتابدهنده سختافزاری
- مسیر: Settings > General > بخش Performance.
- اقدام: تیک گزینه Use recommended performance settings را بردارید و مطمئن شوید تیک Use hardware acceleration when available روشن است.
بخش سوم: تنظیمات امنیتی حیاتی (برای همه مرورگرها)
این تنظیمات فارغ از نوع مرورگر، باید روی همه سیستمها اعمال شوند.
۱. استفاده از DNS امن (Secure DNS)
سرویسدهندههای اینترنت (ISP) معمولاً از DNSهای کند و ناامن استفاده میکنند. تغییر DNS در مرورگر میتواند سرعت باز شدن سایتها را متحول کند.
- در کروم: Settings > Privacy and security > Security > Use secure DNS.
- در فایرفاکس: Settings > Privacy & Security > DNS over HTTPS.
- اقدام: گزینه را فعال کنید و ارائهدهنده را روی Cloudflare (1.1.1.1) یا Google (Public DNS) قرار دهید. کلادفلر معمولاً سریعترین گزینه است.
۲. اجبار به استفاده از HTTPS (HTTPS-Only Mode)
پروتکل HTTP ناامن است و اطلاعات شما در آن قابل شنود است.
- اقدام: در تنظیمات امنیتی مرورگر خود، گزینه Always use secure connections یا HTTPS-Only Mode را فعال کنید. با این کار اگر سایتی نسخه امن نداشته باشد، مرورگر قبل از ورود به شما هشدار میدهد.
۳. مدیریت پاپ آپها و ریدایرکتها
تبلیغات پاپآپ نه تنها آزاردهندهاند، بلکه منبع اصلی بدافزارها هستند.
- مسیر: Settings > Privacy and security > Site settings > Pop-ups and redirects.
- اقدام: گزینه Don’t allow sites to send pop-ups را انتخاب کنید.
بخش چهارم: خانه تکانی اکستنشنها (Extensions)
بزرگترین قاتل سرعت مرورگر، افزونههای (Extensions) نصب شده هستند. هر افزونهای که نصب میکنید، مقداری از رم و قدرت پردازنده را اشغال میکند.
قانون طلایی: اگر نمیدانید یک افزونه چه کاری انجام میدهد، آن را حذف کنید!
- به منوی Extensions بروید.
- لیست را مرور کنید.
- افزونههایی که استفاده نمیکنید را Remove کنید (فقط غیرفعال نکنید، کامل پاک کنید).
- سعی کنید تعداد افزونهها را زیر ۵ عدد نگه دارید.
بخش پنجم: پاکسازی دورهای (Clear Browsing Data)
مرورگرها فایلهای سایتها (عکسها، کدها) را در حافظه پنهان (Cache) ذخیره میکنند تا در بازدید بعدی سریعتر لود شوند. اما وقتی این حافظه خیلی حجیم شود (مثلاً ۲ گیگابایت)، نتیجه عکس میدهد و مرورگر کند میشود.
- پیشنهاد: هر ماه یکبار کش مرورگر را خالی کنید.
- کلید میانبر: Ctrl + Shift + Delete.
- توجه: در پنجره باز شده، تیک Cached images and files را بزنید اما مراقب باشید تیک Passwords را نزنید تا رمزهایتان پاک نشود.
جمع بندی: مرورگر شما، دژ مستحکم شماست
با انجام تنظیمات بالا، شما مرورگر خود را از حالت “کارخانهای” به حالت “حرفهای” تغییر دادید.
- Memory Saver را در کروم روشن کردید.
- DNS سریعتر (مثل 1.1.1.1) را تنظیم کردید.
- افزونههای اضافه را حذف کردید.
- حالت HTTPS-Only را برای امنیت فعال کردید.
حالا مرورگر شما آماده است تا با حداکثر سرعت و امنیت، شما را در گشتوجوهای اینترنتی همراهی کند. همین الان یک تب جدید باز کنید و تفاوت سرعت را احساس کنید!