خداحافظی با صفحه لودینگ! حل مشکل کندی بوت و بالا آمدن ویندوز ۱۱ ، آیا شما هم از آن دسته کاربرانی هستید که دکمه پاور کامپیوتر را میزنید، میروید یک فنجان چای میریزید، برمیگردید و میبینید که ویندوز هنوز در حال چرخیدن روی صفحه لودینگ است؟ ویندوز ۱۱ با تمام زیباییهای بصری و امکانات مدرنش، سیستمعاملی سنگین محسوب میشود. اگر تنظیمات آن بهینه نباشد، حتی روی سیستمهای نسبتاً جدید هم میتواند کند عمل کند. کندی بوت (Slow Boot) نه تنها وقتگیر است، بلکه میتواند نشانه مشکلاتی در سلامت سیستم شما باشد.
اما نگران نباشید؛ نیازی نیست فوراً به فکر خرید قطعات گرانقیمت باشید. در این مقاله، ۱۰ راهکار طلایی را بررسی میکنیم که سرعت بالا آمدن ویندوز ۱۱ شما را از “لاکپشت” به “موشک” تبدیل میکند. بیایید شروع کنیم.
۱. غیرفعال کردن برنامههای استارتآپ (Startup Apps)؛ متهم ردیف اول
رایجترین دلیل کندی بوت، برنامههایی هستند که به محض روشن شدن ویندوز، خودشان را اجرا میکنند. اسپاتیفای، اسکایپ، استیم و آنتیویروسهای سنگین، همه در صف میایستند تا اجرا شوند و همین ترافیک، پردازنده را خفه میکند.
روش حل:
- کلیدهای میانبر Ctrl + Shift + Esc را همزمان فشار دهید تا Task Manager باز شود.
- به تب Startup apps بروید (آیکونی شبیه سرعتسنج یا عقربه).
- در ستون Status، برنامههایی که Enabled هستند را بررسی کنید.
- همچنین به ستون Startup impact (تأثیر بر بوت) نگاه کنید. اگر High است، یعنی این برنامه عامل اصلی کندی است.
- روی برنامههای غیرضروری کلیک راست کرده و گزینه Disable را بزنید.
- نکته: درایورهای صدا یا کارت گرافیک را غیرفعال نکنید.
۲. فعالسازی قابلیت Fast Startup (بوت سریع)
مایکروسافت یک ویژگی پنهان در ویندوز قرار داده که ترکیبی از “خاموش کردن” و “خواب زمستانی” (Hibernate) است. وقتی این گزینه فعال باشد، ویندوز 11 هنگام خاموش شدن، بخشی از هسته سیستمعامل را در هارد ذخیره میکند تا دفعه بعد سریعتر لود شود.
روش فعالسازی:
- کلید Start را بزنید و عبارت Control Panel را جستجو و باز کنید.
- به مسیر Hardware and Sound > Power Options بروید.
- از ستون سمت چپ، گزینه Choose what the power buttons do را بزنید.
- روی لینک آبی رنگ Change settings that are currently unavailable در بالای صفحه کلیک کنید (دسترسی ادمین میخواهد).
- در پایین صفحه، تیک گزینه Turn on fast startup (recommended) را بزنید و دکمه Save changes را فشار دهید.
۳. آپدیت کردن ویندوز و درایورها
شاید کلیشهای به نظر برسد، اما در ویندوز ۱۱ حیاتی است. باگهای سیستمعامل میتوانند فرآیند بوت را مختل کنند. همچنین درایورهای قدیمی، بهویژه درایور کارت گرافیک (GPU)، میتوانند باعث گیر کردن صفحه سیاه در ابتدای روشن شدن شوند.
روش حل:
- ویندوز: به Settings > Windows Update بروید و Check for updates را بزنید. اگر آپدیتهای اختیاری (Optional updates) وجود دارد، آنها را هم نصب کنید.
- درایورها: روی دکمه استارت راست کلیک کنید، Device Manager را باز کنید و مطمئن شوید هیچ علامت تعجب زرد رنگی روی قطعات نیست. درایور کارت گرافیک خود را حتماً از سایت سازنده (Nvidia/AMD) آپدیت کنید.
۴. آزادسازی فضای درایو C (Storage Sense)
اگر درایوی که ویندوز روی آن نصب است (معمولاً درایو C) پر شده باشد، سرعت سیستم به شدت افت میکند. ویندوز برای بوت شدن نیاز به فضایی برای فایلهای موقت و Swap دارد.
روش حل:
- به Settings > System > Storage بروید.
- گزینه Storage Sense را روشن کنید.
- روی آن کلیک کنید و تنظیم کنید که فایلهای موقت (Temporary Files) و سطل آشغال به صورت خودکار هر ۳۰ روز پاک شوند.
- سعی کنید همیشه حداقل ۲۰ گیگابایت فضای خالی در درایو C داشته باشید.
۵. غیرفعال کردن افکتهای بصری (Visual Effects)
ویندوز ۱۱ پر از انیمیشن، سایه و شفافیت (Transparency) است. این زیباییها برای سیستمهای قدیمی یا لپتاپهای اداری، سم است و منابع سیستم را هنگام بوت شدن درگیر میکند.
روش حل:
- کلید Windows + R را بزنید، عبارت sysdm.cpl را تایپ کرده و اینتر بزنید.
- به تب Advanced بروید و در بخش Performance روی دکمه Settings کلیک کنید.
- گزینه Adjust for best performance را انتخاب کنید.
- پیشنهاد: برای اینکه فونتها زشت نشوند، تیک گزینه Smooth edges of screen fonts را برگردانید.
- OK را بزنید.
۶. استفاده از تمام هستههای پردازنده برای بوت
به صورت پیشفرض، ویندوز ممکن است از تمام قدرت CPU برای بوت شدن استفاده نکند. بیایید این محدودیت را برداریم.
روش حل:
- کلید Windows + R را بزنید، عبارت msconfig را تایپ کنید.
- به تب Boot بروید و دکمه Advanced options را بزنید.
- تیک گزینه Number of processors را بزنید و از منوی کشویی، بیشترین عدد (مثلاً ۴، ۸ یا ۱۲) را انتخاب کنید.
- OK کنید و سیستم را ریاستارت نمایید.
۷. اسکن بدافزار و ویروس
گاهی اوقات کندی سیستم نه به خاطر ویندوز، بلکه به خاطر بدافزارهایی است که در پسزمینه اجرا میشوند (مثل ماینرها که از سیستم شما برای استخراج ارز دیجیتال استفاده میکنند). یک اسکن کامل (Full Scan) با استفاده از Windows Security یا یک آنتیویروس معتبر انجام دهید تا مطمئن شوید سیستم پاک است.
۸. ارتقا به SSD (راهکار سختافزاری و معجزهآسا)
اگر تمام کارهای بالا را انجام دادید و هنوز ویندوز ۱۱ شما کند بالا میآید، احتمالاً هنوز از هارد دیسکهای قدیمی (HDD) استفاده میکنید. ویندوز ۱۱ برای هاردهای HDD بهینه نشده است. ارتقا هارد سیستم به یک حافظه SSD (مخصوصاً نوع NVMe)، سرعت بوت شما را از ۲ دقیقه به کمتر از ۱۵ ثانیه میرساند. این موثرترین راهکار موجود است و تفاوت آن باورنکردنی خواهد بود.
۹. افزودن رم (RAM)
ویندوز ۱۱ برای عملکرد روان به حداقل ۸ گیگابایت رم نیاز دارد. اگر سیستم شما ۴ گیگابایت رم دارد، هنگام بالا آمدن ویندوز و لود شدن سرویسها، سیستم دچار گلوگاه (Bottleneck) میشود. ارتقای رم به ۸ یا ۱۶ گیگابایت، تنفس تازهای به سیستم میدهد.
۱۰. نصب تمیز ویندوز (Clean Install)
اگر هیچکدام از روشهای نرمافزاری جواب نداد و سختافزارتان هم مناسب است، احتمالاً ویندوز شما دچار مشکلات رجیستری عمیق شده است. در این حالت، «ریست فکتوری» یا «نصب مجدد ویندوز» (Clean Install) آخرین و قطعیترین راه حل است. برای این کار به مسیر Settings > System > Recovery بروید و گزینه Reset PC را انتخاب کنید (با انتخاب گزینه Keep my files، فایلهای شخصی شما پاک نمیشوند، اما برنامهها حذف میشوند).
جمع بندی
مشکل کندی بوت ویندوز ۱۱ معمولاً ترکیبی از نرمافزارهای سنگین استارتآپ و درایورهای قدیمی است. با انجام مراحل ۱ تا ۵، باید شاهد بهبود چشمگیری باشید. اما اگر به دنبال سرعتی هستید که با زدن دکمه پاور، ویندوز بلافاصله آماده کار باشد، سرمایهگذاری روی خرید یک SSD بهترین تصمیمی است که میتوانید بگیرید.
همین الان Task Manager را باز کنید و اولین قدم (غیرفعال کردن برنامههای اضافی) را بردارید!